Węzeł

Fundacja Lwów i Kresy Południowo-Wschodnie rozpoczęła cykl spotkań poświęconych przybliżaniu informacji o życiu codziennym, kulturze, sztuce, architekturze, rzemiośle, kuchni i obyczajach.

Spotkanie dotyczące Stylu narodowego rozpoczęło się od prelekcji wprowadzającej, która koncentrowała się na zagadnieniach związanych z architekturą, rzemiosłem i sztuką. II Rzeczpospolita, mimo krótkiego istnienia, dokonała cudu integracji. W sferze kultury materialnej udało się stworzyć unikalny „styl polski”, który nie był prostym kopiowaniem Zachodu, ani skansenem „ludowszczyzny”. Była to synteza: nowoczesne państwo wyrażało się poprzez modernistyczną architekturę Gdyni, eleganckie meble „Ładu” i barwne malarstwo czerpiące z korzeni. Te osiągnięcia do dziś pozostają dowodem na to, jak wielki potencjał twórczy wyzwoliła odzyskana wolność.

W czasie koncertu można było posłuchać muzyki polskich kompozytorów. Zabrzmiały polskie tanga i polski jazz w zestawieniu z kompozycjami autorów zagranicznych. Pierwsze zespoły jazzowe powstawały w Polsce już w latach 20-tych XX w. Grały muzykę do tańca. W 1928 roku zespół Zygmunta Karasińskiego, podczas Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu dał pierwszy koncert, grając jazz „do słuchania”. Muzykę jazzową popularyzowało radio, w którego programie w 1937 roku jazz zajmował najwięcej czasu antenowego z programów muzycznych. Pod koniec lat 30. pojawiła się w Polsce swingowa faza jazzu, uprawiana przez big bandy Henryka Warsa, braci A. i H. Goldów, Jerzego Petersburskiego, Szymona Kataszka, Adiego Rosnera i Zygmunta Karasińskiego.

Tango, z kolei było gatunkiem muzyki, który wywarł największy wpływ na gusta polskich słuchaczy. Najbardziej przyczynił się do tego Jerzy Petersburski tworząc „Tango Milonga” i „To ostatnia niedziela”. Pierwsza kompozycja stała się światowym przebojem, trafiając na sceny Wiednia, Berlina, Paryża, Londynu oraz Nowego Jorku, gdzie na Broadwayu wykonywał ją Al Jolson. We Francji Tango Milonga śpiewała Edith Piaf.

W czasie lekcji muzealnej uczestnicy obejrzeli obrazy malarzy z okresu II Rzeczpospolitej: Stanisława Czajkowskiego, Kazimierza Sichulskiego, Wojciecha Weisa czy Stanisława Kamockiego.

Na warsztatach „Ceramika i ozdoby według wzorów II Rzeczpospolitej” dzieci i młodzież projektowały i lepiły wyroby z gliny według wzorów huculskich. Efekty pracy uczestników warsztatu zostały wypalone w piecu ceramicznym. Najlepsze prace były nagrodzone.

Prelekcja o „Przedwojennych zabawkach” była dla dzieci. Na początku dowiedziały się o historii polskich zabawek, materiałach, z których były robione zabawki, jak zmieniał się ich wygląd. Obejrzały przykłady zabawek i dostały zadanie pogrupować je na dydaktyczne, do zabawy i do przytulania.

W czasie prelekcji „Architektura schronisk młodzieżowych – od Podhala do Huculszczyzny” uczestnicy mieli okazję zapoznać się z przykładami łączenia sztuki ludowej z użytkową.  Architektura schronisk młodzieżowych w II Rzeczypospolitej była ściśle związana z ideą krzewienia turystyki i patriotyzmu, łącząc nowoczesność z tradycją. Często sięgano po styl regionalny (np. styl zakopiański czy dworkowy), aby podkreślić polskość budynków i wpisać je w krajobraz, szczególnie w górach (np. schronisko na Hali Gąsienicowej, w Jaremczy, Worochcie, Tatarowie). Z drugiej strony, w późniejszych latach 30., zaczęły pojawiać się realizacje w duchu modernizmu, charakteryzujące się prostą bryłą, funkcjonalnością i dużymi przeszkleniami (np. schronisko na Kalatówkach, Popie Iwanie czy Muzeum Huculskie w Żabiem). Budynki te były projektowane przez wybitnych architektów tamtego okresu i miały służyć nie tylko jako baza noclegowa, ale także jako nowoczesne centra wychowania obywatelskiego dla młodzieży. Sieć ta rozwijała się niezwykle dynamicznie pod patronatem Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego oraz państwa, stając się wizytówką odrodzonej Polski.

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.